TASEV okullarında yetişen gençler, sektörün yarını  

Ayakkabıcılık sektörü eğitimle yükselecek

TASEV okulları ve Ayakkabıcılık Enstitüsü, sektörün eğitimli eleman ihtiyacına cevap verecek gençler yetiştiriyor. Şu an öğrenimlerine devam eden öğrencilerin mezun olduktan sonra çalışma hayatındaki yerlerini alması, bir anlamda sektörde yaşanacak değişimin de ilk halkası olacak. Bunun yanı sıra Haziran’da faaliyete geçmesi planlanan Akredite Laboratuar ve Tasarım Merkezi, sektörün uluslararası arenadaki yerini sağlam temellere oturtması açısından, yeni açılımlar sağlayacak gelişmeler arasında.

Uzun yıllardır babadan oğula bırakılan bir miras gibi devam eden ayakkabıcılık mesleği, TASEV’in (Türkiye Ayakkabı Sektörü Araştırma Geliştirme ve Eğitim Vakfı) öncülüğünde kurulan ayakkabıcılık okullarında yetişen eğitimli gençlerle kabuk değiştirecek.

Sektöre kalifiye eleman yetiştirmek amacıyla kurulan TASEV Ayakkabı Endüstri Meslek Lisesi ve Ayakkabı Anadolu Meslek Lisesi, hızla gelişen ve büyüyen bir yapıyla bugün bir eğitim kompleksine dönüşmüş durumda. AB KOSGEB Ayakkabıcılık Eğitim Enstitüsü’nü bünyesinde bulunduran Halkalı’daki  eğitim merkezi, ayakkabıcılık sektörünün geleceğini yaratacak olan öğrenciler yetiştiriyor. 

Şu anda 189 öğrenci Anadolu Meslek Lisesi’nde, 143 öğrenci Endüstri Meslek Lisesi’nde öğrenim görüyor. Ayakkabıcılık Anadolu Meslek Lisesi’nde öğrenciler bir yıllık hazırlık sınıfında  İngilizce öğrenirken, bunun yanı sıra İtalyanca dersleri de alıyorlar.  Geçen sene öğrenci alımlarının başladığı  AB KOSGEB Ayakkabıcılık Eğitim Enstitüsü’nde de, 33 kişi iki yıllık, 30 kişi bir yıllık programlarda ve ayakkabı sektöründe gelen talebe göre açılan modüler programlarda 30’un üzerinde öğrenci eğitim görüyor.

Eğitim malzemesine ihtiyaç var

Giderlerin ve projelerin finansmanı toplanan bağışlardan, AB ve KOSGEB fonlarından karşılanıyor. Haziran ayında faaliyete geçmesi hedeflenen akredite laboratuarın finansmanın da bu bağışlardan ve fonlardan karşılanacağını belirten TASEV yetkilileri , okulların şu an için en büyük ihtiyacının eğitim malzemeleri olduğunu ifade ediyorlar.

Depar, Denlaks, Ziylan Ayakkabı, Cabani, Tader Levha, Lescon,  Birtuğ, Toktaş, Bela ve Arbağ gibi firmaların  eğitim malzemeleri konusunda okullara bu anlamda sürekli destek verdiğini anlatan yetkililer “Bu desteğin artmasını istiyoruz.. Deri, suni deriden, makine techizatı ve makine tamirine kadar her türlü malzeme ve teknik destek için gereksinim var. Şu anda en büyük ihtiyacımız bu” diyorlar. Bunun yanı sıra, sektörün sorunlarının tartışıldığı seminer ve toplantılar düzenlemek gibi hedefleri de var. Bunun için de gerekli destek ve girişimler sürdürülüyor.

Hedef burs sayısını arttırmak

Mevcut projelerin finansmanı için yeterli  kaynağı bulunan TASEV, bir sonraki adım olarak okullardaki burslu öğrenci sayısını arttırmayı amaçlıyor. Şu anda Anadolu Meslek Lisesi’nde öğrenim gören 18 başarılı ve ihtiyaç sahibi öğrenciye ve enstitüde eğitim gören 17 öğrenciye  burs sağlanıyor. Bu sayıyı arttırmak istediklerini belirten TASEV yetkilileri, bağışların ve vakfın gelirlerinin artmasına paralel olarak, verilen burs sayısının seneye ikiye katlanacağını dile getirdiler.

TASEV okullarında eğitim alan öğrencilere iş garantisi verilmiyor. Ancak sektöre yönelik tek ihtisas eğitimi veren okullar olması nedeniyle, buradan yetişen kişilerin “piyasaya çıkacak en iyi elemanlar” olacağı ve dolayısıyla “sektörde rakiplerinin olmayacağı” ifade ediliyor.

Ancak bu noktada yetkililerce dile getirilen bir sıkıntı da mevcut. Yaklaşık 60 bin firmanın yer aldığı sektörde TASEV okullarını gerçek anlamda bilen firma sayısının 400-500 civarında olduğunu söyleyen yetkililer, firmalarının büyük çoğunluğunun bu okullardan haberinin olmadığını belirtiyorlar. Özellikle TASEV Ayakkabıcılık Anadolu Meslek Lisesi’nin Türkiye genelinde tanıtılması hedefleniyor. Sektörden yetişmiş eleman talebi gelse de, bilinirlik düzeyinin düşük kalması, bu talebin de düşük olmasına yol açıyor.

Bu noktada TASEV ’in, okullardan mezun olan gençlere insan kaynakları noktasında danışmanlık hizmeti verme gibi bir projesi de var. Bu proje çerçevesinde, Anadolu Meslek ve Endüstri Meslek Lisesi mezunlarının CV’lerinin toplanıp bir veri tabanı oluşturulması, böylece firmalar ile mezunların buluşturulması hedefleniyor.

Enstitü’den uluslararası diploma

TASEV’in Halkalı’daki eğitim kompleksi içinde yer alan AB KOSGEB Ayakkabıcılık Enstitüsü de, KOBİ'lerin desteklenmesi ve geliştirilmesi amacına dönük olarak, sektör çalışanlarının kalite ve yeteneklerinin arttırılmasını hedefliyor.

Eğitmenlerin eğitiminin tamamlanması sonrası 2004 Eylül ayı itibariyle öğrenci kabul etmeye başlayan Enstitü’de, müfredat ve eğitim planı Yunanistan ELKEDE Teknoloji ve Dizayn Merkezi, İngiliz Leicester Ayakkabıcılık Üniversitesi, İtalya'daki Sarteco Moda Okulu tarafından ortaklaşa hazırlanıyor.

AB KOSGEB Ayakkabıcılık Enstitüsü’nde 3 ayrı grupta 3 değişik eğitim programı mevcut. Bunlardan ilki, tam gün eğitim öngören 2 yıllık diploma programı. 18-30 yaş grubu en az lise mezunlarının kabul edildiği bu programdan mezun olanların diplomaları İngiltere'deki Uluslararası Tekstil Enstitüsü tarafından veriliyor. İkinci olarak, ayakkabı sektöründe halihazırda çalışmakta olan kişilerin kabul edildiği 1 yıllık sertifika programı da, eğitim sonrası ayakkabı sektöründe orta kademe yöneticisi olarak çalışmak isteyen kişileri hedefliyor. Sektörde çalışmaya devam eden 15-16 yaşın üzerindeki çalışanların kabul edildiği programda da, öğrencilere ayakkabıcılık üzerine ileri teknik ve pratik eğitim veriliyor. Ayrıca Enstitü’de, ayakkabı sektöründeki firmalardan gelecek talebe göre açılan CAD-CAM Bilgisayarlı Tasarım, Istampa Çıkarma, Ayakkabı Çizim ve Şablon Kesimi, Saya Teknolojisi, gibi çeşitli konularda “Modüler Eğitim Programları”nın bir kısmı eğitime başlamış durumda. Modüler programların temel hedefi, işletmelerin ihtiyaç duydukları ve kendilerini geliştirmek istedikleri konularda eğitim alabilme esnekliğini sunması. Örneğin bir firma 8-10 kişilik bir talepte bulunarak kendi firma çalışanlarına malzeme, CAD-CAM, saya teknolojisi gibi istediği bir konuda eğitim aldırabiliyor.

Akredite Laboratuar için geri sayım

Enstitü bünyesinde kurulacak akredite laboratuar da, sektör için geleceğe dönük çok olumlu bir gelişme. Cihaz ekipmanlarının ihale çalışmalarının devam ettiği laboratuarın Haziran 2005’te faaliyete geçmesi hedefleniyor. Fiziksel ve kimyasal olarak iki bölümden oluşacak laboratuarda, ayakkabıyı teşkil eden tüm malzemelerin fiziksel ve kimyasal testleri yapılıp, standartlara uygunluğu tespit edilecek. Bitmiş ayakkabıda fiziksel ve kimyasal analizlerin yapılacağı laboratuar, Ar-Ge’ye dönük bilimsel araştırmaların yapılmasına da olanak sağlayacak.

Ayakkabı sektörünün her türlü ihtiyacına cevap verecek laboratuarın ‘akredite’ özelliğiyle ihracatta kolaylık sağlaması bekleniyor. Yurtiçi ve yurtdışı satışlarında doğabilecek sorunlarda ‘hakem’ rolü üstleneceği belirtilen laboratuarın, her türlü danışmanlık hizmeti de  vereceği ifade ediliyor. Yetkililer, bu hizmetlerin yalnız İstanbul ile sınırlı kalmayacağını, Türkiye’deki bütün birimlere hizmet vermeyi hedeflediklerini belirtiyorlar.

AB KOSGEB Ayakkabıcılık Eğitim Enstitüsü, önümüzdeki dönemlerde Türkiye verdiği eğitimin kapsamını da genişletme amacını taşıyor. Enstitü, ileriki öğretim yıllarında Suriye, İran, Irak, Mısır gibi gelişmekte olan ülkelerden de öğrenci kabul etmeye başlayacak. Buna yönelik temasların başlatılacağı bilgisini veren yetkililer, ayrıca bu ülkelerde kurulacak okullara, eğitim programının desteğiyle rehberlik görevi üstlenileceğini de belirtiyorlar.

Türkiye ayakkabı sektörünün tasarım konusunda da, uluslararası alanda kendi çizgisini ortaya koymasına dönük çalışmalar da, Enstitü’nün öncelikli hedefleri arasında. Enstitü bünyesinde kurulması kararlaştırılan Tasarım Merkezi de, bu amaca dönük hizmet verecek. Merkezde çalışacak profesyonel bir ekibin fuarları takip edip, ilgili merkezlerde incelemelerde bulunması sonucu hazırlanacak koleksiyonlar, sektörün hizmetine sunulacak. Bu kapsamda ilk Türk moda çalışmalarının başlatılacağını belirten TASEV yetkilileri, böylece Türkiye ayakkabı sanayisinin globalleşmesinin ve dünya pazarlarındaki yerini almasının sağlanacağını dile getirdiler.